Η Ρωσία
είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της με κάθε μέσο.
Η σκιά της
έντασης ανάμεσα στη Μόσχα και το Λονδίνο βαραίνει ξανά τα νερά της Μάγχης.
Ένα
περιστατικό που εκτυλίχθηκε στη θάλασσα εξελίχθηκε σε ηχηρό διπλωματικό πλήγμα
για τον Βρετανό πρωθυπουργό Keir Starmer.
Βρετανικά
μέσα ενημέρωσης δεν δίστασαν να κάνουν λόγο για «χλευασμό» του Starmer από τον
Putin, μετά τη θεαματική και απρόσκοπτη διέλευση ρωσικών δεξαμενόπλοιων από τη
Μάγχη υπό τη συνοδεία της φρεγάτας «Ναύαρχος Grigorovich».
Το γεγονός
αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα το Λονδίνο είχε
διαμηνύσει με αυστηρό τόνο ότι θα προχωρούσε σε παρεμβάσεις κατά πλοίων του
λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας.
Παρά τις
απειλές, η πραγματικότητα στη θάλασσα αποδείχθηκε διαφορετική.
Σύμφωνα με
αναλυτές, εκατοντάδες ρωσικά πλοία διέσχισαν τη Μάγχη μετά τις προειδοποιήσεις
της βρετανικής κυβέρνησης, χωρίς ουσιαστική αντίδραση.
Το Λονδίνο
εμφανίζεται εκτεθειμένο, ενώ η Μόσχα δείχνει αποφασισμένη να επιβάλει τους
δικούς της όρους.
Η υπουργός
Εξωτερικών Yvette Cooper είχε δηλώσει ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας
διαθέτουν την απαραίτητη εξουσιοδότηση για δράση.
Ωστόσο, η
απουσία πρακτικής εφαρμογής αυτής της πολιτικής δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για
την αξιοπιστία των βρετανικών απειλών.
Σαφή προειδοποίηση και
αιχμηρά μηνύματα από Μόσχα
Την ίδια
στιγμή, από Ρωσικής πλευράς, τα μηνύματα ήταν σαφή και αιχμηρά.
Ο πρέσβης
Andrei Kelin είχε προειδοποιήσει ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να απαντήσει με
«ασύμμετρα μέτρα» προκειμένου να διασφαλίσει την ελευθερία ναυσιπλοΐας. Και όπως φαίνεται, η απάντηση
αυτή δεν άργησε να εκδηλωθεί.
Στρατιωτικοί
αναλυτές στη Μόσχα κάνουν λόγο για προσχεδιασμένη επίδειξη ισχύος.
Ο Boris
Usvyatsov, απόστρατος Πλοίαρχος Πρώτου Βαθμού, υποστηρίζει ότι η εντολή για
σκληρές περιπολίες προήλθε από το ανώτατο επίπεδο διοίκησης.
Σύμφωνα με
τον ίδιο, η Ρωσία δεν πρόκειται να επιτρέψει παρεμβάσεις σε πλοία που φέρουν τη
σημαία της, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε απόπειρα επιθεώρησης ή κατάσχεσης θα
αντιμετωπιστεί δυναμικά.
Η παρουσία
του πλοίου «Ναύαρχος Grigorovich» δεν ήταν τυχαία.
Πρόκειται
για ένα βαριά οπλισμένο πολεμικό πλοίο, εξοπλισμένο με προηγμένα πυραυλικά
συστήματα, ικανά να λειτουργήσουν αποτρεπτικά απέναντι σε οποιαδήποτε ναυτική
πρόκληση. Η
εμφάνισή του στη Μάγχη λειτούργησε ως σαφές μήνυμα προς τη Δύση: η Ρωσία είναι
έτοιμη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της με κάθε μέσο.
Από την άλλη
πλευρά, ο στρατιωτικός αναλυτής Alexander Bartosh επισημαίνει ότι η συνοδεία
δεξαμενόπλοιων από πολεμικά πλοία μπορεί να αποτελεί δαπανηρή επιλογή, ωστόσο
θεωρείται αναγκαία για μια δύναμη που δεν επιθυμεί να εμφανιστεί ευάλωτη σε
πιέσεις ή «πειρατικές» ενέργειες, όπως τις χαρακτηρίζει.
Το ερώτημα
που πλέον κυριαρχεί είναι πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτή η αντιπαράθεση.
Η παρουσία
στρατιωτικών δυνάμεων σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους θαλάσσιους διαδρόμους
του κόσμου αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος ή ακόμα και ευρύτερης σύγκρουσης.
Για την ώρα,
η Μάγχη μετατρέπεται σε ένα σιωπηλό αλλά επικίνδυνο θέατρο ισχύος, όπου κάθε
κίνηση μετράει και κάθε λάθος μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το
περιστατικό αυτό δεν αποτελεί το τέλος, αλλά πιθανότατα την αρχή μιας νέας, πιο
έντονης φάσης στην αντιπαράθεση Ανατολής και Δύσης.
Οι Βρετανοί
είχαν προειδοποιηθεί...
Η αλήθεια
είναι πως η Ρωσία είχε προειδοποιήσει ανοιχτά τη Βρετανία ότι ετοιμάζει μια
«ναυτική έκπληξη» σε περίπτωση που το Λονδίνο επιχειρούσε να κατασχέσει
δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικούς ενεργειακούς πόρους.
Ο Ρώσος
πρέσβης στο Ηνωμένο Βασίλειο, Andrei Kelin, σε μια δήλωση που είχε προκαλέσει
ανατριχίλα, ξεκαθάρισε ότι η Μόσχα δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια.
Μιλώντας στη
Daily Express, κατήγγειλε τις βρετανικές προθέσεις για κατάσχεση ρωσικών πλοιών
ως «πειρατεία» που παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας,
αφήνοντας να εννοηθεί πως τα αντίποινα δεν θα είναι απλώς διπλωματικά. «Το κόστος για τη Βρετανία θα
είναι εξαιρετικά υψηλό», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας ότι τα μέτρα που
ετοιμάζει η Ρωσία θα αποτελέσουν μια δυσάρεστη – και ενδεχομένως επικίνδυνη –
έκπληξη για το Λονδίνο. Υπενθυμίζεται πως τον Μάρτιο, η κυβέρνηση του
Ηνωμένου Βασιλείου έδωσε στο στρατό το δικαίωμα να επιβιβάζεται σε πλοία που
υπόκεινται σε κυρώσεις εντός των βρετανικών χωρικών υδάτων.
Λίγες ημέρες
αργότερα, το γραφείο του πρωθυπουργού Keir Starmer προειδοποίησε ότι
πλοιοκτήτες, διαχειριστές και πληρώματα μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με
ποινικές διώξεις.
Το μήνυμα
ήταν σαφές: το Λονδίνο είναι έτοιμο να προχωρήσει σε επιθετικές κινήσεις. Ωστόσο, το τίμημα μιας τέτοιας
επιλογής μπορεί να είναι βαρύ.
Ο απόστρατος
αξιωματικός του Βρετανικού Ναυτικού James Fennell προειδοποίησε ότι η κατάσχεση
Ρωσικών πλοίων θα μπορούσε να φέρει τη Βρετανία «ένα βήμα πιο κοντά στον πόλεμο
με τη Ρωσία».
Ο «σκιώδης
στόλος» και οι κατασχέσεις.
Στο
επίκεντρο βρίσκεται ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος» – ένας όρος που, σύμφωνα με τη
Μόσχα, είναι κατασκευασμένος από τη Δύση για να δικαιολογήσει επιθετικές
ενέργειες στη θάλασσα.
Ο Nikolai
Patrushev κατηγόρησε ευθέως την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι επινόησε τον όρο για να
καλύψει «θαλάσσιες ληστείες», ενώ τάχθηκε υπέρ της στρατιωτικής συνοδείας των
ρωσικών πλοίων – μια πρόταση που ανεβάζει κατακόρυφα το θερμόμετρο. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Maria
Zakharova υποστήριξε ότι οι Βρυξέλλες επιχειρούν να επιβάλουν τις κυρώσεις τους
μέσω εκβιασμού και τεχνητών αφηγημάτων.
Και ενώ οι
δηλώσεις δίνουν και παίρνουν, τα γεγονότα στη θάλασσα είναι αποκαλυπτικά:
• Η Σουηδία κατάσχεσε
το δεξαμενόπλοιο Flora 1, πριν το αφήσει ελεύθερο λίγες ώρες αργότερα.
• Το Γαλλικό
Ναυτικό συνέλαβε το Deyna στη Μεσόγειο, με βρετανική υποστήριξη.
• Το Grinch
κατασχέθηκε στα ανοικτά της Ισπανίας και οδηγήθηκε στη Μασσαλία.
• Τα πλοία
Caffa και Sea Owl I παραμένουν υπό κράτηση σε Σουηδικά λιμάνια.
Παράλληλα,
τουλάχιστον 25 δεξαμενόπλοια που βρίσκονται υπό κυρώσεις διέσχισαν τα βρετανικά
ύδατα σε μόλις μία εβδομάδα – ένας αριθμός που δείχνει ότι η ένταση δεν
αποθαρρύνει τις κινήσεις.
Προς μια
επικίνδυνη σύγκρουση;
Η εικόνα που
διαμορφώνεται είναι εκρηκτική, με τη Γαλλία, τη Βρετανία και τη Σουηδία να
προχωρούν σε στοχευμένες κατασχέσεις και τη Ρωσία να απαντά με απειλές
στρατιωτικής συνοδείας και «εκπλήξεων», το θαλάσσιο μέτωπο μετατρέπεται σε νέα
ζώνη υψηλού ρίσκου.
Μέχρι
στιγμής, τα περιστατικά παραμένουν μεμονωμένα. Όμως το μοτίβο είναι σαφές – και
αν συνεχιστεί, το επόμενο βήμα ίσως δεν είναι απλώς μια κατάσχεση, αλλά μια
ανοιχτή σύγκρουση.
Η Μόσχα έχει
ήδη προειδοποιήσει. Το
ερώτημα είναι αν το Λονδίνο θα αγνοήσει το μήνυμα – ή αν η «έκπληξη» που έχει
προαναγγελθεί θα αλλάξει δραματικά τους κανόνες του παιχνιδιού στις θάλασσες...
European Council Greece, Cyprus, Balkans and Black Sea Countries