Κυριακή 23 Μαρτίου 2025

Γερμανική Taz για Βορίδη - Ο υπουργός Μετανάστευσης με το φασιστικό παρελθόν

 Εκτενές ρεπορτάζ για το ακροδεξιό παρελθόν του Μάκη Βορίδη - Ρεπορτάζ για τις ομοιότητες που βιώνουν πολλά κράτη της Ευρώπης και από FAZ «Όταν η διαφθορά σκοτώνει»

https://www.avgi.gr/politiki/502636_o-ypoyrgos-metanasteysis-me-fasistiko-parelthon

Εκτενές ρεπορτάζ για το ακροδεξιό παρελθόν του Μάκη Βορίδη - Ρεπορτάζ για τις ομοιότητες που βιώνουν πολλά κράτη της Ευρώπης από FAZ «Όταν η διαφθορά σκοτώνει»

Η ανάθεση του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου στον Μάκη Βορίδη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, τόσο εντός Ελλάδας όσο και στο εξωτερικό. Η γερμανική εφημερίδα taz επανέρχεται στο ακροδεξιό παρελθόν του, υπενθυμίζοντας τις διασυνδέσεις του με εθνικιστικά και φασιστικά μορφώματα, ενώ η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) αναλύει το σκηνικό της διαφθοράς που στοιχειώνει τη νοτιοανατολική Ευρώπη, με έμφαση στο πολύνεκρο δυστύχημα των Τεμπών.

 

«Ο Μαυρουδής "Μάκης” Βορίδης φοράει ένα σκουρόχρωμο παλτό και κρατάει ένα τσεκούρι. Κυκλοφορεί με ομοϊδεάτες του στην Αθήνα κυνηγώντας αριστερούς διαδηλωτές, που διαδηλώνουν ειρηνικά ενάντια στα εκτενή φαινόμενα αστυνομικής βίας στην αναρχική γειτονιά των Εξαρχείων», γράφει η taz για τη γνωστή φωτογραφία του Βορίδη από το 1985.

 

Όπως εξηγεί ακόμη το γερμανικό μέσο, εκείνη την περίοδο ο Βορίδης διατελούσε γενικός γραμματέας «της νεολαίας του ακροδεξιού ΕΠΕΝ, που είχε ιδρύσει από τη φυλακή ο πρώην δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος – έναν άνθρωπο για τον οποίο ο Βορίδης πλέκει εγκώμιο με ατάκες όπως "Η σωτηρία της χώρας έρχεται από τη φυλακή”. Λίγο πριν από αυτό το επεισόδιο ο Βορίδης, ιδρυτής και ηγέτης του εθνικιστικού κινήματος "Ελεύθεροι Μαθητές”, είχε αποκλειστεί ομοφώνως από τον Σύλλογο Φοιτητών Νομικής της Αθήνας».

 

Αργότερα, συνεχίζει η taz, «με το ψευδώνυμο Mavor ο Βορίδης δραστηριοποιήθηκε και στη ΝΟΠΟ, τη Ναζιστική Οργάνωση Παναθηναϊκών Οπαδών. Ίδρυσε και ηγήθηκε επίσης του Ελληνικού Μετώπου – κόμμα που διατηρούσε στενές επαφές με το γαλλικό Front National – ενώ εν συνεχεία υπήρξε και βουλευτής του υπερεθνικιστικού ΛΑΟΣ». Τον δρόμο για την εκτόξευση της πολιτικής του καριέρας τον άνοιξε «ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, που έφερε τον Βορίδη στη Νέα Δημοκρατία, προκειμένου να ενισχύσει το δεξιό προφίλ του κόμματος – φοβούμενος ιδίως την άνοδο του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ».

 

Έως σήμερα ο Βορίδης έχει περάσει από πολλά υπουργεία και γενικώς πολιτικά αξιώματα και σύμφωνα με το μέσο του Βερολίνου «η επιλογή του ως υπουργού Μετανάστευσης δεν προμηνύει τίποτα το θετικό. Το μίσος εναντίον των μεταναστών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ρεπερτορίου του Βορίδη, ο οποίος ως επικεφαλής του Ελληνικού Μετώπου ζητούσε τις ψήφους των Ελλήνων με σλόγκαν όπως "Η βάρκα γέμισε. Κόκκινη κάρτα στους λαθρομετανάστες. Απελάσεις τώρα!” ή "Πώς γίνεται οι λαθρομετανάστες να ευθύνονται μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια για 280 δολοφονίες, 6.700 κλοπές, 200 βιασμούς και 3.000 εγκλήματα με ναρκωτικά; Ψηφίστε τον Μάκη Βορίδη!”.

 

Ο Βορίδης εξάλλου έδειξε ήδη μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους μετανάστες: ανακοίνωσε πως αποσύρει τις διατάξεις που επιτρέπουν στους μετανάστες από κράτη εκτός ΕΕ να καταθέσουν ως τον Σεπτέμβριο αίτηση μακροχρόνιας παραμονής στην Ελλάδα, εφ' όσον έχουν ζήσει τρία χρόνια στη χώρα και έχουν δουλειά. Και αυτό παρ' ότι η χώρα έχει επειγόντως ανάγκη από εργατικό δυναμικό. Όταν ρωτήθηκε για την πρωτοβουλία του αυτή, ο Βορίδης απάντησε στο στιλ του Ντόναλντ Τραμπ: "Αυτό είναι κάτι που το αποφασίζω εγώ”».

 

FAZ: «Όταν η διαφθορά σκοτώνει»

Με αφορμή την πρόσφατη τραγωδία στο Κότσανι της Βόρειας Μακεδονίας η Frankfurter Allgemeine Zeitung αναλύει τις ομοιότητες στις πολιτικές κρίσεις που βιώνουν τα τελευταία χρόνια πολλά κράτη της νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Σερβία, η Ρουμανία, η Βόρεια Μακεδονία αλλά και η Ελλάδα, σε ρεπορτάζ της με τίτλο «Όταν η διαφθορά σκοτώνει».

 

«Οι πολίτες της νοτιοανατολικής Ευρώπης εκδηλώνουν τη δυσαρέσκειά τους απέναντι στις αποτυχίες του κράτους τους», γράφει η FAZ. Έπειτα από τραγωδίες όπως αυτή στο κλαμπ του Κότσανι ή το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, όλοι αναρωτιούνται ποιο είναι το μερίδιο ευθύνης του κράτους.

 

«Ξεκινάει ένα γαϊτανάκι ερωτήσεων», που αφορά το κατά πόσο «η Δικαιοσύνη θα επιτελέσει ορθά το έργο της» και εάν «θα καταδικαστούν πραγματικά εκείνοι που φταίνε διά των πράξεων ή των παραλείψεών τους για τον θάνατο τόσων πολλών νέων ανθρώπων».

 

Στην τραγωδία των Τεμπών για παράδειγμα «φαίνεται πως η αμαξοστοιχία μετέφερε άκρως εύφλεκτα χημικά, […] με αποτέλεσμα να χαθούν στις φλόγες του ατυχήματος ακόμη και άνθρωποι που θα μπορούσαν να έχουν επιβιώσει […] Το δυστύχημα προκάλεσε θλίψη σε ολόκληρη τη χώρα – αλλά και οργή, όταν πολλοί άνθρωποι στην Ελλάδα άρχισαν να υποπτεύονται πως η κυβέρνηση υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη όχι μόνο δεν προσπαθεί να βρει τα αίτια της τραγωδίας, αλλά προσπαθεί και μάλιστα συστηματικά να παρεμποδίσει τις σχετικές έρευνες», αναφέρει η FAZ, κάνοντας ειδική μνεία μεταξύ άλλων στο μπάζωμα του τόπου του δυστυχήματος και προσθέτοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ακολουθήσει παρόμοια τακτική «και στο σκάνδαλο των υποκλοπών».

Το δε γεγονός ότι «οι οικογένειες των θυμάτων προσέλαβαν με δικά τους έξοδα πραγματογνώμονες για τη διερεύνηση του ατυχήματος λέει πολλά για την έλλειψη εμπιστοσύνης πολλών Ελλήνων προς το κράτος και την κυβέρνηση».

 

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το ότι σε όλες τις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης που βρίσκονται σε πολιτική κρίση το τελευταίο διάστημα και σημειώνονται μαζικές κινητοποιήσεις εναντίον της εκάστοτε κυβέρνησης «δεν έχει προκύψει καμία κομματική πολιτική εναλλακτική. Οι φοιτητές που διαδηλώνουν στη Σερβία είναι μάλιστα περήφανοι που δεν έχουν καμία σχέση με κάποιο κόμμα. […] Αντιστοίχως στην Ελλάδα η αντιπολίτευση δεν μπόρεσε να επωφεληθεί ιδιαίτερα από την ελλιπή διερεύνηση της τραγωδίας των Τεμπών.

 

Μόνο στη Βουλγαρία προέκυψε μία νέα πολιτική δύναμη από τις διαδηλώσεις των πολιτών το 2020 και το 2021 ενάντια στη διεφθαρμένη εξουσία, […] η οποία έπειτα από σωρεία λαθών βρίσκεται και πάλι στην αντιπολίτευση» - μία περίπτωση που κατά τη FAZ δείχνει ίσως πως, όταν «το αντιπολιτευόμενο πνεύμα των δρόμων» έρχεται στην εξουσία, ενδέχεται να μην μπορέσει να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις.

 

Δευτέρα 10 Μαρτίου 2025

Βίκτωρ Ουγκώ: Ο σπουδαιότερος συγγραφέας του Γαλλικού Ρομαντισμού κι ένας απ’ τους κορυφαίους στον κόσμο


 

 

 

 

 

 

 

 

 

Κορυφαίος Γάλλος μυθιστοριογράφος, ποιητής και δραματουργός, μία από τις μεγαλύτερες λογοτεχνικές φυσιογνωμίες παγκοσμίως.

 Όταν στην ηλικία των 17 ετών, ο Βίκτωρ Ουγκώ (Victor Hugo) κέρδισε το πρώτο βραβείο σ' ένα ποιητικό διαγωνισμό, ο ξακουστός Σατωβριάνδος τον αποκάλεσε «εξαιρετική φυσιογνωμία», προφητεύοντας έτσι το λαμπρό μέλλον του νεαρού συγγραφέα. Ο Ουγκώ επαλήθευσε την προφητεία κι έγινε μία από τις μεγαλύτερες λογοτεχνικές φυσιογνωμίες, όχι μόνο της Γαλλίας, αλλά και όλου του κόσμου.

Τη φήμη δεν την κέρδισε με την ποίησή του, αλλά με τα μυθιστορήματά του «Παναγία των Παρισίων» («Notre Dame de Paris», 1831) και «Οι Άθλιοι» («Les Miserables», 1862), που τον ανέδειξαν ως τον σπουδαιότερο συγγραφέα του Γαλλικού Ρομαντισμού. O Βίκτωρ Ουγκώ ασχολήθηκε και με την πολιτική και ως διακεκριμένος συγγραφέας πολιτικών κειμένων που ασκούσαν δριμεία κριτική στον βοναπαρτισμό και τον αυταρχισμό. Υπήρξε θερμός φιλέλληνας και υπέρμαχος της ενωμένης Ευρώπης.

 

Ο Βίκτωρ Ουγκώ («Βικτόρ Ιγκό» τον προφέρουν οι Γάλλοι) γεννήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 1802 στην πόλη Μπεζανσόν της Ανατολικής Γαλλίας. Μεγάλωσε στη Ναπολεόντειο εποχή, τη γεμάτη από χλιδή, επίδειξη και επιτήδευση. Από μικρός βρέθηκε μέσα στην ατμόσφαιρα και τον ρυθμό της, γιατί ο πατέρας του που ήταν στρατιωτικός και ανήκε στην αυλή του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ταξίδευε πολύ ως απεσταλμένος του Αυτοκράτορα. Η οικογένειά του τον συνόδευσε στα ταξίδια αυτά, και η Ρώμη, η Νεάπολη, η Μαδρίτη, είναι μερικά από τα μέρη όπου έζησε ο μικρός Βίκτωρ.

 

Η πτώση όμως του Ναπολέοντα στέρησε την οικογένεια Ουγκώ από την άνετη και πλούσια ζωή. Ο πατέρας, που είχε φτάσει τον βαθμό του κόμη, τέθηκε υπό περιορισμό στην Μπλουάζ και του μειώθηκε το εισόδημα μόλις στις 40 λίρες το χρόνο.

 
Ο ποιητής Βίκτωρ Ουγκώ


Ο Βίκτωρ Ουγκώ φοίτησε σε σχολείο του Παρισού και μόλις τα έβγαζε πέρα με τα λίγα χρήματα που είχε. Δεν φαίνεται όμως να ενδιαφερόταν πολύ γι’ αυτό, γιατί οι λογοτεχνικές του φιλοδοξίες είχαν αρχίσει να ικανοποιούνται. Σε ηλικία 14 ετών έγραφε σ' όλα τα είδη του λόγου, από απλούς στίχους ως μελοδράματα. Το βραβείο της ποίησης που κέρδισε, του έδωσε θάρρος να συνεχίσει.


Αν και επί ένα έτος μετά το ευτυχές εκείνο γεγονός ήταν αναγκασμένος να μένει σε μια σοφίτα της οδού Ντι Ντραγκόν, παρέα με ποντίκια, έγραφε ωστόσο με μεγάλη επιμέλεια, επιμονή και αυτοπεποίθηση, αρετές που δεν του έλειψαν ποτέ στη ζωή του.

 

Το 1822 η πρώτη έκδοση του ποιητικού τόμου «Ωδές και άλλα ποιήματα» («Odes et poésies diverses») προσέλκυσε την προσοχή και την εύνοια του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΗ’, που του εξασφάλισε μία ετήσια χορηγία. Με γεμάτο το βαλάντιο, ήταν σε θέση να επιχειρήσει κάτι που πάντα σκεπτόταν, αλλά ποτέ δεν είχε τολμήσει - τον γάμο. Παντρεύτηκε την αγαπημένη του Αντέλ Φουσέ, με την οποία απέκτησε πέντε παιδιά μέχρι τον θάνατό της το 1868.

 

Η συγγραφική του σταδιοδρομία τώρα είχε αρχίσει επίσημα. Η ποίηση της εποχής εκείνης ήταν έντονα ρομαντική, αλλά ρηχή και επιτηδευμένη. Ο Ουγκώ εγκατέλειψε τον παλιό αυτό ποιητικό τύπο και με τον δροσερό έντονο λυρισμό του εγκαινίασε μία νέα ποιητική τέχνη. Το έργο που του εξασφάλισε τον τίτλο του επαναστάτη του ρομαντισμού και του ηγέτη των νεωτεριστικών τάσεων της τέχνης, σ' όλες της τις εκδηλώσεις, ήταν το ποιητικό δράμα «Κρόμβελ», με τον περίφημο πρόλογο του.

 

Κι όμως, παρ’ όλες τις ποιητικές του δάφνες, τα οικονομικά του δεν ήταν πολύ ανθηρά ως την εποχή που καταπιάστηκε με το δράμα. Έγραψε το θεατρικό έργο «Ερνάνης» («Hernani»), το οποίο πρωταπαρουσιάστηκε στις 25 Φεβρουαρίου 1830. Η έκδοσή του, αλλά και η μεταφορά του σε όπερα από τον Τζουζέπε Βέρντι το 1844 του απέφερε πολλά κέρδη.

 

«Η Παναγία των Παρισίων» και ο πολιτικός Βίκτωρ Ουγκώ

 Λίγο αργότερα, το 1831, εξέδωσε το ιστορικό μυθιστόρημα «Η Παναγία των Παρισίων» («Notre Dame de Paris»), μία αναδρομή στη ζωή του μεσαίωνα επί βασιλείας Λουδοβίκου ΙΑ', που τον έκανε ακόμη πιο πλούσιο. Το έργο του αυτό καταδίκαζε μία κοινωνία, η οποία, στο πρόσωπο τού αρχιδιακόνου Φρολό και του στρατιωτικού Φοίβου, έκανε ακόμη μεγαλύτερη τη δυστυχία του καμπούρη Κουασιμόδου και της τσιγγάνας Εσμεράλδας.

 Ενώ γραφόταν ακόμη η «Παναγία των Παρισίων», οι φοιτητές και οι φιλελεύθεροι αστοί ενθρόνιζαν έναν συνταγματικό βασιλιά Λουδοβίκο-Φίλιππο, κατά τις τρεις μέρες της Ιουλιανής Επανάστασης. Προς τιμήν τους, ο Ουγκώ έγραψε ένα ποίημα που το τιτλοφόρησε «Εμπνευσμένο από τον Ιούλιο του 1830» («Dicté après juillet 1830»), που ήταν ο προάγγελος της πλούσιας πολιτικής ποίησής του.


Εκείνη την περίοδο έγραφε ρόλους για μία νεαρή και όμορφη ηθοποιό, τη Ζιλιέτ Ντρουέ, με την οποία είχε συνδεθεί από το 1833. Η νεαρή ερωμένη του διέ­θετε όμως περιορισμένο ταλέντο και γρή­γορα εγκατέλειψε τη σκηνή για ν’ αφοσιωθεί αποκλειστικά σ' αυτόν, παραμένοντας διακριτική και πιστή σύντροφός του έως τον θάνατό της, το 1883.

 

Η λογοτεχνική προσφορά του Ου­γκώ αναγνωρίστηκε το 1841 με την εκλογή του, ύστερα από τρεις διαδοχικά αποτυχημένες προσπάθειες, ως μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας και με την είσοδό του, το 1845, στη Βου­λή των Ομοτίμων (την Άνω Βουλή της Γαλλίας από το 1814 έως το 1848). Στις πολιτικές του παρεμβάσεις ο Ουγκώ υποστηρίζει μεταξύ άλλων την κατάργηση της θανατικής ποινής και κατακεραυνώνει την κοινωνική αδικία.

 

Μετά την ανα­τροπή του Λουδοβίκου Φιλίππου από την Επανάσταση του 1848, ο Βίκτωρ Ουγκώ εξελέγη βουλευτής της περιφέρειας του Παρισιού στη Συντακτική Εθνοσυνέλευση, προσχωρώντας στους δημοκρατικούς συντηρητι­κούς. Επανεξελέγη βουλευτής και στη Βουλή του 1849.

 

Ήταν μεταξύ των βουλευτών που ψήφισαν τον Λουδοβίκο-Ναπολέοντα, ανιψιό του Μεγάλου Ναπολέοντα, ως Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ο Λουδοβίκος-Ναπολέων όμως στις 2 Δεκεμβρίου 1851 οργάνωσε πραξικόπημα, που προκάλεσε έντονη αντίδραση των δημοκρατικών και του Ουγκώ προσωπικά, καθώς ανακήρυξε τον εαυτό του αυτοκράτορα, ανασύστασε τη γαλλική αυτοκρατορία και κυβέρνησε ως Ναπολέων Γ’.

 

Η αντίδραση κατεστάλη στις 4 Δεκεμβρίου και ο Ουγκώ για ν’ αποφύγει τις διώξεις δραπέτευσε στις Βρυξέλλες μεταμφιεσμένος σε εργάτη. Η εξορία του έμελλε να διαρκέσει έως την επανεγκαθίδρυση τhς δημοκρατίας, στις 4 Σε­πτεμβρίου 1870.

 

Η εξορία και η παγκόσμια φήμη του Ουγκώ

Εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα του έγραψε ένα από τα πιο δυνατά μυθιστορήματά του - τους «Αθλίους», (εκδόθηκε το 1862). Στις σελίδες του ξετυλίγεται μια ζωντανή εικόνα της Γαλλίας στο πρώτο ήμισυ του 19ου αιώνα, μία εικόνα που χρησίμευσε ως πλαίσιο της δραματικής ιστορίας του κυνηγημένου μικροκακοποιού Γιάννη Αγιάννη από τον αστυνόμο Ιαβέρη.

«Οι Άθλιοι» («Les Misérables») χαρακτηρίστηκαν σαν κοινωνικό ευαγγέλιο των ηθικών και πολιτικών αρετών και φραγγέλιο των κακών της τότε αστικής κοινωνίας. Το πολυσέλιδο μυθιστόρημά του γιγάντωσε τη φήμη του Ουγκώ σε όλο τον κόσμο. «Οι σελίδες του αποτελούν λυρικές εποποιίες πρωτογενούς φύσεως» έγραψε ο Κωστής Παλαμάς. Η έκδοση των «Αθλίων» σημείωσε πρωτοφανή επιτυχία στα εκδοτικά χρονικά. Μία επιτυχία που κανένα άλλο βιβλίο, εκτός από την «Αγία Γραφή» δεν γνώρισε.

 

Με την ανακήρυξη της Γ’ Γαλλικής Δημοκρατίας το 1870, που ακολούθησε την ήττα της Γαλλίας από την Πρωσσία, επιτράπηκε στον Ουγκώ να επιστρέψει στη Γαλλία. Η είσοδός του στο Παρίσι υπήρξε θριαμβευτική. Η φήμη του ήταν ήδη παγκόσμια. Επανεκλέγεται βουλευτής, αλλά παραιτείται έπειτα από ένα μήνα.

 

Κατά τη διάρκεια της Κομμούνας των Παρισίων, την οποία αποδοκίμασε, αναγκάστηκε και πάλι να εγκαταλείψει τη Γαλλία και να ζήσει στις Βρυξέλλες και μετά στο Λουξεμβούργο. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, δεν εξελέγη βουλευτής, αλλά ονομάστηκε ισόβιος Γερουσιαστής το 1876. Είναι το είδωλο της ριζοσπαστικής αριστεράς κι ένας κατ’ ε­ξοχήν δημοφιλής λαϊκός συγγραφέας.

 

Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάδα

Ένα από τα πιο αξιόλογα έργα του Ουγκώ, τα «Ανατολικά» («Les Orientales», 1826), είναι εμπνευσμένο από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. O φιλελληνισμός του, που φανερώνεται με το έργο αυτό, παρέμεινε θερμός και αγνός και δεν άφησε ευκαιρία, από το '21 μέχρι τον Κρητικό Αγώνα του 1866, να εκδηλώνεται, σαν ένα ιερό σύμβολο της θρησκείας του που λεγόταν Ελευθερία. Το πιο γνωστό ποίημα από αυτή τη συλλογή είναι «Το Ελληνόπουλο» («L' enfant grec»), το οποίο αναφέρεται στην Καταστροφή της Χίου (1822) και πρωτομεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Κωστή Παλαμά.

Την 1η Δεκεμβρίου 1866, συγκλονισμένος από τον αγώνα του Κρητικού λαού για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού μετά και την ανατίναξη της Μονής Αρκαδίου, ο Ουγκώ έστειλε επιστολές στους αγωνιζόμενους Κρητικούς, οι οποίες δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Κλειώ» της Τεργέστης. Μία από τις οποίες κατέληγε: «Η Κρήτη είναι Ελλάδα. Λογαριάστε με κοντά σας και σαν συγγραφέα και σαν πολίτη [...] Ανήκω στην Ελλάδα όσο και στη Γαλλία».


Η σχέση του Ουγκώ με την Ελλάδα υπήρξε αμφίδρομη. Ο ρομαντικός συγγραφέας δεν εμπνεύσθηκε μόνο από τους αγώνες των Ελλήνων για ελευθερία και δικαιοσύνη, αλλά υπήρξε και ο ίδιος με το πληθωρικό του έργο πηγή έμπνευσης για την ελληνική λογοτεχνία, αλλά και για την ελληνική πολιτική σκέψη. Η πρώτη μετάφραση των «Αθλίων» στα ελληνικά έγινε το 1863 – σχεδόν ταυτόχρονα με τη γαλλική έκδοση – από τον λόγιο και εκδότη Ιωάννη Ισιδωρίδη Σκυλίτση (1819-1890) και αποτέλεσε πραγματικό σταθμό στην πορεία της ελληνικής πεζογραφίας.

Το 1882 η φήμη του Βίκτωρος Ουγκώ είχε φθάσει στο απόγειό της. Στην 80ή επέτειο των γενεθλίων του τον επευφήμησαν 600.000 συμπατριώτες του και μία από τις κεντρικές λεωφόρους του Παρισιού πήρε το όνομά του. Τρία χρόνια αργότερα, στις 22 Μαΐου 1885, ο Βίκτωρ Ουγκώ άφησε την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 83 ετών. Του έγινε δημόσια κηδεία. Η σορός του εκτέθηκε σε δημόσιο προσκύνημα με τιμητική φρουρά κάτω από την Αψίδα του Θριάμβου – ταιριαστή τιμή στον μεγάλο άνδρα των Γαλλικών Γραμμάτων – και τάφηκε στο Πάνθεον.
=================
Αποφθέγματα του Βίκτωρος Ουγκώ

1) Αν για το κάψιμο κι ενός ακόμα αχυρώνα είναι απαραίτητο τουλάχιστον ένα σπίρτο, για την πυρκαγιά μιας ή και δύο καρδιών φτάνει και μία μόνη καρδιά.

2) Από τους ανθρώπους δεν λείπει η δύναμη, λείπει η θέληση.

3) Για να είσαι λεύτερος, πρέπει να μάθεις να είσαι φτωχός.

4) Ζήτησε απ' την αρετή να σου προδώσει το μυστικό της ευτυχίας.

5) Η αγάπη είναι φωτεινή σαν την αυγή και σιωπηλή σαν τον τάφο.

6) Η γυναίκα από το πρώτο της χαμόγελο σαν νήπιο, ως τότε που βγάζει τις άσπρες της τρίχες, πλάστηκε αλίμονο για τον έρωτα.

7) Η ελευθερία είναι καλή για τους πλούσιους.

8) Η ζωή είναι ένα λουλούδι κι ο έρωτας το μέλι του.

9) Η κοπέλα ελπίζει, η γυναίκα χαίρεται, η γριά αναπολεί.

10) Η μανία των στοιχείων της φύσης ξεσπά πάντα στις ψηλότερες κορυφές. Και ο λαός είναι κι αυτός ένα από τα στοιχεία της φύσης.

11) Η μεγαλοφυΐα γεννιέται, δεν διδάσκεται.

12) Η πιο μεγάλη ευτυχία στη ζωή είναι αυτή που μας δίνει η αντίληψη πως μας αγαπούν.

13) Κοινωνική ευημερία έχουμε όταν οι άνθρωποι είναι ευτυχισμένοι και το έθνος μεγάλο.

14) Μάθε τι θα πει Επανάσταση και ονόμαζέ την Πρόοδο. Μάθε τι θα πει Πρόοδος και ονόμαζέ την Αύριο.

15) Να τα τρία κοινωνικά προβλήματα: η εξαθλίωση των αντρών από τη φτώχεια, η κατάπτωση της γυναίκας από την πείνα και ο αφανισμός της νιότης από τη φυσική και πνευματική νύχτα.

16) Ο ενθουσιασμός είναι ο πυρετός της λογικής.

17) Ο έρωτας μοιάζει με τον ατμό. Όσο πιέζεται, τόσο πιο δυνατός γίνεται.

18) Ο λαός είναι μια μεγάλη ψυχή. Έχετε ποτέ πάει μια γιορτινή μέρα σ' ένα θέαμα δωρεάν;

19) Οι γυναίκες παίζουν με την ομορφιά τους, όπως παίζουν τα παιδιά με το μαχαίρι τους. Στα τελευταία πληγώνονται.

20) Όπου το τηλεσκόπιο σταματάει να μας βοηθάει, εκεί αρχίζει το μικροσκόπιο. Ποιο απ' τα δύο έχει μεγαλύτερη θέα;



 



Ο Βίκτωρ Ουγκώ για την Παιδεία



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Το Νοέμβριο... του 1848 οι φοιτητές του Παρισιού είχαν ξεχυθεί στους δρόμους και διεκδικούσαν, μεταξύ άλλων, κονδύλια για την Παιδεία.

Ο συγγραφέας και βουλευτής Βίκτωρ Ουγκώ έβγαλε τότε, πριν 176 χρόνια, ένα λόγο για το θέμα αυτό από το βήμα της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης.
....................................................
Ο θρυλικός και θυελλώδης λόγος του Βίκτωρος Ουγκώ:

Το να κάνεις οικονομία στις δαπάνες για την εκπαίδευση, είπε:
Είναι διπλά ανόητο.

1) Πρώτον,
γιατί τα ποσά που θα κερδίσεις είναι, τελικά, ασήμαντα.

2) Δεύτερον,
γιατί ουσιαστικά δεν θα έχεις κερδίσει. Θα έχεις χάσει.

«Σας καλώ, κύριοι, να ψάξετε τη συνείδησή σας». Να ρωτήσετε τα αισθήματά σας. Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος στις μέρες μας; Η αμάθεια κύριοι. Αυτή πρώτα, και μετά η φτώχεια. Αυτή είναι που ξεχειλίζει, αυτή μας πολιορκεί. Είναι δυνατό σε τέτοιους καιρούς, μπροστά σ' έναν τέτοιο κίνδυνο, να πλήξετε όλους τους θεσμούς, όλα τα ιδρύματα που το έργο τους είναι να χτυπούν την αμάθεια;»
Κύριοι, δεν βλέπετε πού βαδίζουμε.
Από τη μία η βαρβαρότητα στους δρόμους και από την άλλη η βάνδαλη συμπεριφορά του κράτους. Δεν υπάρχει, σας βεβαιώ, άλλη πρόνοια από την υλική. “Βίαιη” πρόνοια δεν νοείται. Τα χονδροειδή αστυνομικά μέτρα δεν είναι “πρόνοια”. Και το ξέρουν, όλες οι πολιτισμένες κοινωνίες.
Τα βράδια ανάβουμε στις πόλεις μας τους φανοστάτες. Το ηθικό σκοτάδι, όμως, δεν το βλέπετε; Δεν νιώθετε την ανάγκη να ανάψουν και οι πνευματικοί πυρσοί; Μια νόσος ηθική, βαρύτατη, μας τυραννά και μας υποσκάπτει. Είναι παράξενο, αλλά αυτή η ηθική νόσος δεν είναι παρά η υπερβολή των υλιστικών τάσεων. Και πώς να τις πολεμήσουμε; Μα, αναπτύσσοντας τις πνευματικές τάσεις.
Πάρτε από το σώμα και δώστε στην ψυχή...".
"Για να γίνουν αυτά, κύριοι", "μας χρειάζονται σχολεία. Χρειάζονται ακαδημαϊκές έδρες, βιβλιοθήκες, θέατρα και μουσεία. Χρειάζονται όλα εκείνα τα κέντρα όπου μπορείς να μαθαίνεις, να σκέφτεσαι, να γίνεσαι καλύτερος.
Μόνον έτσι μπαίνει το φως στον ανθρώπινο νου.
Είναι στο χέρι σας να κάνετε τη χώρα μας κέντρο ενός υπέροχου πνευματικού κινήματος. Δεν μας λείπουν τα ταλέντα, ούτε η διάθεση. Αυτό που λείπει είναι η ενθάρρυνση, με ενθουσιασμό, από μέρους της κυβέρνησης.
Καταψηφίζω λοιπόν κάθε περικοπή δαπανών η οποία μειώνει τη λάμψη που χαρίζουν τα γράμματα, οι επιστήμες και οι τέχνες.
Δεν έχω λόγια για τους εισηγητές τέτοιων οικονομιών.
Είστε αξιοθρήνητοι. Νομίζετε ότι κόβετε δαπάνες, ενώ κόβετε την αίγλη της χώρας.
Εγώ αρνούμαι.
Για την αξιοπρέπεια της Γαλλίας, για την τιμή της Δημοκρατίας"
.......................................
Στη χώρα μας την Ελλάδα όχι μόνο δεν παράγουμε παιδεία αλλά ούτε πριμοδοτούμε τη δημόσια εκπαίδευση, αλλά την ιδιωτικοποιούμε.
Αυτά που γράφει ο παγκόσμιας φήμης συγγραφέας, στην Ελλάδα στην αρχή του 21ου αιώνα είναι τόσο επίκαιρα παρά ποτέ.
Ποιος, αλήθεια, θα το περίμενε?
Στην Ελλάδα του 21ου αιώνα όπου γεννήθηκαν τα γράμματα, οι τέχνες, η φιλοσοφία, η ποίηση, τα μαθηματικά, η φυσική, η αστρονομία, η ιατρική, οι φανοστάτες να είναι σβηστοί και η Παιδεία να έχει αφεθεί στις δυνάμεις του εμπορίου;».

Κυριακή 9 Μαρτίου 2025

Οι πρώτες λέξεις του ανθρώπου στο διάστημα: «Κοιτάζω τη Γη και είναι τόσο όμορφη» Γιούρι Γκαγκάριν (Yuri Gagarin), ο πρώτος που μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη.

 


Γιούρι Γκαγκάριν
09 Μαρτίου του 1934

27 Μαρτίου του 1968


«Κοιτάζω τη Γη και είναι τόσο όμορφη». Αυτές ήταν οι πρώτες λέξεις του ανθρώπου στο διάστημα. Εκπρόσωπός του, ο Γιούρι Γκαγκάριν (Yuri Gagarin), ο πρώτος που μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Γεννήθηκε στις 9 Μαρτίου του 1934 σ’ ένα μικρό χωριό, 160 χιλιόμετρα δυτικά της Μόσχας. Όταν τελείωσε το σχολείο, το 1950, γράφτηκε σε τεχνική σχολή, με σκοπό να γίνει μεταλλουργός, ενώ στον ελεύθερο χρόνο του παρακολουθούσε μαθήματα πιλότου. Ο εκπαιδευτής του διέκρινε το ταλέντο του και τον σύστησε στην Πολεμική Αεροπορία, όπου διακρίθηκε για τις πτητικές του ικανότητες, την πειθαρχία και τη σωματική του δύναμη.

Στα τέλη του 1959 υπέβαλε αίτηση για το πρώτο πρόγραμμα εκπαίδευσης κοσμοναυτών και παρότι διέθετε τη λιγότερη πείρα μεταξύ των δεκάδων συνυποψηφίων του, επιλέχθηκε για την πρώτη επανδρωμένη διαστημική αποστολή, στις 12 Απριλίου του 1961.

Ταξίδεψε με ταχύτητα 27.400 χιλιομέτρων την ώρα κι έφθασε σε ύψος 327 χιλιομέτρων. Η πτήση διήρκεσε 1 ώρα και 48 λεπτά. Αν και ήταν σύντομη, χρειάστηκε πολύ θάρρος. Κανείς δεν ήξερε πραγματικά εάν ο άνθρωπος θα μπορούσε να επιζήσει στο διάστημα. Οι πιθανότητες επιβίωσης κατά τους επιστήμονες ήταν μόλις 5%, ενώ η ασφαλής επιστροφή του στη Γη φάνταζε ως ένα μάλλον απίθανο ενδεχόμενο. Ουσιαστικά επρόκειτο για μία αποστολή αυτοκτονίας.

Η πτήση του έδωσε απαντήσεις σε πολλά σημαντικά ερωτήματα. Οι λεπτομερέστατες παρατηρήσεις του απέδειξαν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος συνεχίζει να λειτουργεί το ίδιο καλά και στο διάστημα, διαψεύδοντας μία από τις σημαντικότερες ανησυχίες των επιστημόνων. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι η βαρύτητα δεν είναι απαραίτητη για την πέψη. Κατά την εκτόξευση και την επιστροφή του, ένιωσε τη βαρύτητα έξι έως οκτώ φορές μεγαλύτερη απ’ ότι στη Γη. Κατάφερε, όμως, να επιβιώσει.

Τραγική ειρωνεία, ο Γιούρι Γκαγκάριν σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα, στις 27 Μαρτίου του 1968. Είχε επιλεχθεί να ηγηθεί της σοβιετικής αποστολής στο φεγγάρι, αλλά δεν πρόλαβε να επιστρέψει στο διάστημα. Ωστόσο με την ιστορική του πτήση άνοιξε το δρόμο για την κατάκτηση του διαστήματος.

Σάββατο 8 Μαρτίου 2025

Η Alexandra Mikhailovna Kollontai: (31 Μαρτίου 1872 - 9 Μαρτίου 1952). Ήταν Ρωσίδα επαναστάτρια, πολιτικός, διπλωμάτης και θεωρητικός του μαρξισμού που κατείχε εξέχουσα θέση στο κόμμα των Μπολσεβίκων.

 Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας ανεβάζω μια ομιλία με διαχρονικό περιεχόμενο της Ρωσίδας επαναστάτριας και πρώτης γυναίκας υπουργού στον κόσμο, Αλεξάνδρας Κολλοντάι*, για την Ημέρα της Γυναίκας, ως ευκαιρία για προβληματισμό για τα όσα βιώσαμε την τελευταία δεκαετία στο όνομα του δήθεν φιλελευθερισμού.
Η ομιλία
«[...] Οι φεμινίστριες απαιτούν ίσα δικαιώματα μόνο για γυναίκες πάντα και παντού.
Οι εργαζόμενες απαντούν: απαιτούμε δικαιώματα για κάθε πολίτη, άνδρα και γυναίκα, αλλά δεν είμαστε διατεθειμένες να ξεχάσουμε ότι δεν είμαστε μόνο εργαζόμενες και πολίτες, αλλά και μητέρες! Και ως μητέρες, ως γυναίκες που γεννούν το μέλλον, απαιτούμε ιδιαίτερη μέριμνα για εμάς και τα παιδιά μας, ιδιαίτερη προστασία από το κράτος και την κοινωνία.»
Ακολουθεί ολόκληρος ο λόγος:
"Οι διεκδικήσεις των εργαζόμενων γυναικών είναι αναπόσπαστο μέρος της κοινής εργατικής υπόθεσης!
Την "Ημέρα της Γυναίκας" οι οργανωμένοι στα κόμματα και στα συνδικάτα διαδηλώνουν ενάντια στην έλλειψη δικαιωμάτων τους.
Αλλά, θα πουν κάποιοι,
- γιατί αυτή η διαλογή των εργαζομένων γυναικών;
- Γιατί ειδικές "Ημέρες Γυναίκας", ειδικά φυλλάδια για τις εργαζόμενες γυναίκες, συναντήσεις και συνέδρια γυναικών της εργατικής τάξης;
- Δεν είναι αυτό, σε τελική ανάλυση, μια παραχώρηση προς τις φεμινίστριες και τις αστές σουφραζέτες;
Μόνο όσοι δεν κατανοούν τη ριζική διαφορά μεταξύ του κινήματος των σοσιαλιστριών και τις αστές σουφραζέτες μπορούν να σκεφτούν με αυτόν τον τρόπο.
Ποιος είναι ο στόχος των φεμινιστριών;
- Ο στόχος τους είναι να επιτύχουν τα ίδια πλεονεκτήματα, την ίδια δύναμη, τα ίδια δικαιώματα μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία με αυτά που κατέχουν τώρα οι σύζυγοι, οι πατεράδες και τα αδέλφια τους.
Ποιος είναι ο στόχος των εργατριών;
- Στόχος τους είναι να καταργήσουν όλα τα προνόμια που απορρέουν από τη γέννηση ή τον πλούτο.
Για τη γυναίκα εργάτρια είναι αδιάφορο ποιος είναι ο "κύριος", ένας άνδρας ή μια γυναίκα. Μαζί με το σύνολο της τάξης της, μπορεί να διευκολύνει τη θέση της ως εργάτρια.
✔️ Οι φεμινίστριες απαιτούν: ίσα δικαιώματα μόνο για γυναίκες πάντα και παντού.
✔️ Οι εργαζόμενες απαντούν: απαιτούμε δικαιώματα για κάθε πολίτη, άνδρα και γυναίκα, αλλά δεν είμαστε διατεθειμένες να ξεχάσουμε ότι δεν είμαστε μόνο εργαζόμενες και πολίτες, αλλά και μητέρες! Και ως μητέρες, ως γυναίκες που γεννούν το μέλλον, απαιτούμε ιδιαίτερη μέριμνα για εμάς και τα παιδιά μας, ιδιαίτερη προστασία από το κράτος και την κοινωνία.
Οι φεμινίστριες αγωνίζονται να αποκτήσουν πολιτικά δικαιώματα.
Ωστόσο, και εδώ οι δρόμοι μας χωρίζουν.
- Για τις γυναίκες της αστικής τάξης τα πολιτικά δικαιώματα είναι απλώς ένα μέσο που τους επιτρέπει να πορεύονται πιο άνετα και πιο σίγουρα σε έναν κόσμο που βασίζεται στην εκμετάλλευση των εργαζομένων.
- Για τις εργάτριες τα πολιτικά δικαιώματα είναι ένα βήμα στο βραχώδες και δύσκολο μονοπάτι που οδηγεί στο επιθυμητό βασίλειο της εργασίας".
Η Alexandra Mikhailovna Kollontai (31 Μαρτίου 1872 - 9 Μαρτίου 1952) ήταν Ρωσίδα επαναστάτρια, πολιτικός, διπλωμάτης και θεωρητικός του μαρξισμού που κατείχε εξέχουσα θέση στο κόμμα των Μπολσεβίκων.
Ήταν η πρώτη γυναίκα που έγινε υπουργός ως Λαϊκή Επίτροπος Πρόνοιας στην κυβέρνηση του Βλαντιμίρ Λένιν το 1917-1918 και η πρώτη πρέσβειρα του Σοβιετικού κράτους.
Η ομιλία εκφωνήθηκε το 1913.